De luchthaven van Antwerpen is economisch niet rendabel. Bovendien verkiezen Antwerpse reizigers Zaventem boven Deurne, zeker nu die door de Diaboloverbinding zo makkelijk bereikbaar is. Een luchthaven te midden van drukke woonwijken in Deurne, Mortsel, Berchem, Borgerhout en Borsbeek is niet meer van deze tijd. Het berokkent heel wat lawaaioverlast voor de omwonenden. De Vlaamse overheid zou haar centen beter investeren in meer groen en nieuwe woningen.
De tunnel
Binnenkort wordt allicht een bouwvergunning afgeleverd om de Krijgsbaan in te tunnelen ter hoogte van de startbaan van de luchthaven van Deurne. Officieel is de tunnel nodig om te voorzien in de Europees verplichte veiligheidszone (RESA)[1]. Maar in feite gaat het om een nieuwe krampachtige poging van de Vlaamse Regering om de al jaren verlieslatende luchthaven van Deurne toch weer op te krikken en rendabel te krijgen. Door de Krijgsbaan in een tunnel te brengen komt de veiligheidszone in het verlengde van de startbaan te liggen en wordt de startbaan geoptimaliseerd en in de feiten uitgebreid door er een heel stuk, ruimer dan enkel de RESA-zone bij te plakken en te omheinen. Doel van de hele operatie is om meer vluchten aan te trekken, vooral voor de private zakenvluchten.
Toch is er in deze voor de Vlaamse regering weinig om trots op te zijn. Oorspronkelijk ging men maar verder in de luchthaven van Deurne investeren en in de ondertunneling van de startbaan, als er ook interesse was van uit de privé. Men zou dan gaan voor een privaat-publieke samenwerking (PPS). Maar vanuit de privé was er geen belangstelling. Dit plan werd dus afgevoerd en men kwam met een nieuwe constructie: de LEM-LOM oftewel Luchtvaartexploitatiemaatschappij (de lusten voor de privé) en de LuchthavenOntwikkelingsMaatschappij (de lasten, voor de overheid, dus belastingbetaler)
Het gevolg is nu wel dat de Vlaamse regering en dus de Vlaamse belastingbetaler de kost van de ondertunneling geheel zelf mag betalen. Het kostenplaatje bedraagt 45 miljoen €. In volle crisis miljoenen pompen in een verlieslatend project, is absoluut geen goed bestuur. En er is meer, de aanleg van de tunnel ten bate van de luchthaven wordt betaald met middelen van Wegen en Verkeer, niet van het budget van de luchthaven. Op maandag 17 september verklaarde minister Crevits op Radio 1 in “De Ochtend” nog dat met de middelen van Wegen en Verkeer zuinig en weloverwogen moest omgesprongen worden, en niet alles naar de aanleg van veiliger fietspaden kon gaan bv. Nu weten we waarom…
Dat komt bovenop het geld dat de Vlaamse Regering voortdurend bijpast voor de exploitatie van de luchthaven. In 2010 boekte de luchthaven een half miljoen euro verlies. En de cijfers verbeteren niet. Het voorbije halfjaar daalde het aantal passagiers met dik 12, 6%. In vergelijking met 2011 daalde het aantal passagiers met 14.448 personen. Het verschuiven van middelen van Wegen en Verkeer ten behoeve van de luchthaven is geen alleenstaand feit. Ook de camerabewaking aan de R11 wordt betaald vanuit het budget Wegen en Verkeer.
Ambities
Door de aanleg van een grote veiligheidszone wordt het luchthaventerrein uitgebreid. Het doel daarvan is uiteindelijk meer vluchten aantrekken. De luchthaven heeft, volgens Philippe Bodson General Manager ASL Airtaxi (zie het al aangehaald themanummer ‘Ondernemers’, p.34) de capaciteit om tot een miljoen passagiers per jaar te verwerken. 1 miljoen! Afgemeten aan de passagierscijfers voor 2010 (163.000) betekent dit een verzesvoudiging van het huidige aantal reizigers.
Dergelijke prognoses zijn allicht niet realistisch. In feite wordt al enige tijd veel meer ingezet op de ontwikkeling van een bedrijvenzone op de terreinen van de luchthaven. Om op die manier de rendabiliteit kunstmatig op te pompen. Maar deze bedrijvenzone zal extra verkeer aantrekken en de druk op de (bovengrondse) Krijgsbaan verhogen : er is een rotonde met aparte ontsluitingsweg gepland.
Intussen gaan de Vlaamse regering en het Antwerps stadsbestuur opnieuw voorbij aan het hoofdprobleem : de slechte inplanting van de luchthaven te midden van woonzones in Mortsel, Borsbeek, Berchem, Borgerhout en Deurne.
Luchthaven of bedrijvenzone
Na net afspringen van de PPS-onderhandelingen, besliste de Vlaamse regering om de luchthaven van Deurne om te vormen van een DAB (dienst met afzonderlijk beheer) tot een LEM/LOM : een Luchthaven Exploitatie Maatschappij voor de commerciële uitbating en een Luchthavenontwikkelingsmaatschappij, een NV van publiek recht voor de uitbouw en het beheer van infrastructuur. Daarbij is het de bedoeling om op de terreinen van de luchthaven ook een bedrijvenzone onder te brengen. Met zgn. luchthavengebonden activiteiten. In feite is het een doorzichtige truuk om toch nog uit de rode cijfers te blijven. Omdat de luchthaven zelf niet rendeert, begint men dan maar andere activiteiten.
Maar ook daar is veel verzet tegen: het gaat dan om de inplanting van een bedrijvenzone te midden van woonwijken. En een bedrijvenzone die veel extra verkeer zal aantrekken. Terwijl de R11 al vol zit. Niet voor niets komt er een aparte ontsluitingsweg voor de luchthaven en een rotonde vlak voor de luchthaven. De ondertunneling van de R11 (de R11 BIS) zal dit maar zeer gedeeltelijk opvangen.
Uit een interne VOKA-nota blijkt dat de commerciële ontwikkeling van de bedrijvenzone intussen primeert. In dezelfde nota wordt in één adem verdedigd dat de projecten rond openbaar vervoer in het Antwerpse in de ijskast moeten. Het cynisme en vooral het gebrek aan visie dat uit deze nota spreekt, is ronduit stuitend.
Het alternatief bestaat al, waarom dan nog geld verkwisten?
De plannen voor de ondertunneling van de Krijgsbaan en dus toch weer een soort uitbreiding van de luchthaven, zijn dubbel absurd, omdat het alternatief intussen kant en klaar is. De spoorwegen zorgden voor een snelle spoorverbinding met de luchthaven van Zaventem. Op 25 minuten tijd kan je naar de luchthaven van Zaventem sporen.
De Diabolo-spoorverbinding, die Antwerpen rechtstreeks verbindt met de luchthaven Brussels Airport, heeft veel geld gekost (250 miljoen €). Maar die investering wordt onvoldoende verzilverd. Er rijdt nu slechts één trein per uur naar de luchthaven van Zaventem. En in het weekend enkel een stoptrein. Dit is gewoon slecht bestuur. De Vlaamse overheid zou mee kunnen investeren in een fatsoenlijke exploitatie van e nieuwe lijn naar Zaventem.
Meer algemeen, moeten we ons de vraag stellen of het zin heeft om te blijven investeren in een slecht gelegen verlieslatende luchthaven. Voor ons valt er veel meer te winnen bij de keuze voor een reconversie van de luchthaven. Groen wil een open discussie aangaan over mogelijkheden voor toekomstgerichte ecologische investeringen op de luchthavensite. We vragen een routeplan voor een geleidelijke reconversie van de luchthaven naar een ecopark met veel groen, ruimte voor recreatie, ruimte voor ecologisch innovatieve bedrijven en windmolens en een beperkt aantal sociale woningen.
De Luchthaventunnel : voorspel voor een tunnelautostrade onder de R11
De tunnel aan de luchthaven staat niet op zich. In feite is de aanleg van die tunnel slechts een eerste fase voor een megaproject : de ondertunneling van de hele R11. De zogenaamde R11 BIS. Groen verzet zich tegen deze megalomane plannen die handenvol geld zullen kosten. De Krijgsbaan zou over de hele lengte van Wommelgem tot Wilrijk ondertunneld worden. In Borsbeek zou het zelfs over twee tunnels gaan onder de Krijgsbaan. Deze mega-bypass moet vooral de Antwerpse ring ontlasten. Maar voor het plaatselijk verkeer in de zuidrand zal dit nauwelijks soelaas bieden. Voor de leefbaarheid in Wommelgem, Borsbeek, Mortsel en Wilrijk is dit echter wel een groot probleem. De groene berm in Wilrijk en Mortsel zou geheel afgegraven worden. Het natuurgebied Klein Zwitserland wordt verminkt. De super rotonde (turbine) die men in Wommelgem plant als alternatief voor de huidige rotonde, zet de leefbaarheid in Wommelgem nog verder onder druk. Er zou ook een hele rij huizen moeten onteigend worden.
Voor dit hele project is er weinig tot geen draagvlak. Dat bleek bij de gesprekken die gouverneur Cathy Berx daar rond voerde op vraag van de Vlaamse Regering. Toch wordt met de nu afgeleverde vergunning en stoemelings al de eerste aanzet gegeven tot de realisatie van dit project. De luchthaventunnel wordt immers zo aangelegd dat al de fundering voorzien wordt voor de R11BIS-tunnel die daaronder zou komen.
Klik op de afbeelding om een kijkje te nemen op onze facebookpagina
Posts
